Windenergie en duurzaamheid

In de Stentor van 20 januari 2018 geeft CDA gedeputeerde Jan Jacob van Dijk van de provincie Gelderland aan dat Apeldoorn haast moet maken met windmolens. Omdat we onze duurzame doelstellingen moeten halen en onze verantwoordelijkheid als gemeente moeten nemen.

GroenLinks is het volledig met hem eens dat we hard moeten werken aan de energietransitie. Wij zien echter wel een nuancering, namelijk de route om dat doel te bereiken. Naast het duurzaam opwekken middels zon, wind en biomassa, is de opslag van energie een noodzaak. De gemeente Apeldoorn is van plan daarin te gaan investeren in de vorm van een Power to Gas project. Bij Power to Gas oplossingen wordt (overtollige) elektriciteit omgezet in een gas. Gas kan relatief goedkoop en grootschalig worden opgeslagen en het kan worden ingezet voor de warmteproductie in de winter. Om die technologie verder te ontwikkelen moet er geïnvesteerd worden, door overheden en het bedrijfsleven, in onderzoek en in het opschalen van de productie. Daarmee werken we aan de oplossing van een ander probleem in de energietransitie: het zorgen voor balans in de vraag en aanbod van energie.

Onbalans in vraag en aanbod van energie
Zon en wind gaan steeds belangrijker worden in het opwekken van duurzame energie. De komende jaren komen er veel zonnepanelen bij, op daken en in zonneweides. Ook aan windprojecten, op land en op zee, wordt hard gewerkt. Echter, in de zomermaanden is de opbrengst van elektriciteit uit zonnepanelen veel hoger dan in de wintermaanden. En zo zijn er ook dagen met een hoge windopbrengst en dagen dat het bijna niet waait. Daarnaast moet je onderscheid maken tussen warmtevraag (voor het verwarmen van gebouwen) en elektriciteitsvraag (voor verlichting, tv, enzovoorts). In de wintermaanden is de warmtevraag veel groter dan de elektriciteitsvraag.

 

Energieneutrale gemeente
Kijk je naar het begrip “energieneutrale gemeente”, dan is het goed te weten dat het een kwestie is van balans. Het elektriciteitsnet gebruik je als “batterij”: dat wil zeggen dat je in de zomer (dankzij veel zonne-energie) het overschot op het elektriciteitsnet kunt zetten en in de winter juist het tekort weer uit het elektriciteitsnet haalt. De energiebalans is neutraal: in de zomer is er een overschot, in de winter is er een tekort. Het vinden van een oplossingen voor die onbalans, naast het inzetten op duurzame bronnen, is nodig. Gemeente Apeldoorn kan daar een bijdrage aan leveren.

Zon- en windproductie
Er is een interessante website (energieopwek), waar de opwek zon, wind en biomassa per dag zichtbaar is.
Vergelijk bijvoorbeeld:
12 januari 2018: er is genoeg groene energie (elektriciteit) voor 144.036 inwoners. Een paar dagen later, op 15 januari 2018 is er genoeg energie voor 865.306 inwoners, dus 6 keer meer. De onbalans in vraag en aanbod wordt nu opgevangen met de elektriciteitsproductie via fossiele energie, maar moet in de toekomst duurzaam worden gemaakt.
Balans in vraag en aanbod van energie is van essentieel belang. Daarnaast moet steeds rekening worden gehouden met pieken in de vraag en aanbod. Het gas- en elektriciteitsnet moeten die pieken immers aankunnen.

Piekvraag warmte
Bij – 10 ⁰C in de winter rond 7.00 uur in de ochtend ontstaat een piek in de warmtevraag. Alle woningen en kantoren vragen tegelijkertijd warmte. Onze (lokale) energienetten moeten die piek aankunnen.

Piekproductie elektriciteit
In het voorjaar, strak blauwe lucht en een temperatuur van 15 graden. Alle woningen en kantoren leveren tegelijkertijd zonne-energie. Het (lokale) elektriciteitsnet moet die piek aankunnen.

Energieopslag
Naast het streven naar energieneutraal is het belangrijk om balans te houden in energievraag en -aanbod. Dat kan via energieopslag worden gerealiseerd. Als je het sterk vereenvoudigt zijn er twee vormen: korte termijn en lange termijn opslag. Korte termijn opslag kan in (lithium) accu’s. Dit is vooral zinvol om de netfrequentie (en de netspanning) te bewaken en om pieken in de opbrengst van zonnepanelen te beperken en/of pieken in de vraag door elektrische auto’s.
Maar korte termijn opslag lost niet het probleem op dat we hebben. In Nederland hebben we in de wintermaanden een grote warmtevraag voor het verwarmen van onze woningen en kantoren. Dat lukt niet met accu’s. Daarvoor zou een duurzame oplossing moeten komen. We moeten natuurlijk inzetten op goede isolatie van gebouwen, zodat we minder warmte nodig hebben. Ook warmtenetten leveren een belangrijk aandeel. Daarnaast kunnen we aardgas op termijn vervangen door een duurzaam gas geproduceerd met Power to Gas technologie. Daarin moet wel geïnvesteerd worden; in het onderzoek en in het opschalen van de productie.

Apeldoorn: opslag van energie
In Apeldoorn hebben we een kennisinstelling en een aantal grote bedrijven die kennis hebben van energieopslag. GroenLinks zou graag zien dat we gaan investeren in Power to Gas, waarbij gemeente en bedrijfsleven samenwerken. We zien daar een belangrijke (regionale) rol voor onze gemeente. Door te investeren in opslag nemen we onze verantwoordelijkheid voor het verduurzamen van de energievoorziening. Het sluit aan op ons verkiezingsprogramma.
We doen daarom lokaal wat we lokaal kunnen doen: isoleren, slimme installaties gebruiken en materialen recyclen. Soms zal elders goedkoper, milieu-efficiënter en sneller energie kunnen worden opgewekt, bijvoorbeeld door windmolens op zee. In dergelijke gevallen wil GroenLinks Apeldoorn verkennen hoe op een slimme manier daarin kan worden meegefinancierd.

Brede maatschappelijke discussie
Tenslotte: gedeputeerde Jan Jacob van Dijk geeft in de Stentor het volgende aan: “Er is eerst een brede discussie nodig over nut en noodzaak van duurzame energie”.
Daar is GroenLinks het mee eens. Wij menen ook, samen met de gedeputeerde, dat mensen zich nog niet goed bewust zijn van de onduidelijkheid rondom de energietransitie. Wij willen een brede discussie om de financiële, technische, ruimtelijke en sociale consequenties te bespreken; om de dilemma’s waar we voor staan te duiden. Daarbij willen we ook veel aandacht geven aan het goed informeren van onze inwoners. Die discussie kan wat ons betreft centraal, of in kleinere groepen op wijkniveau worden gevoerd.
Windmolens? GroenLinks wil die discussie breed voeren. Wij willen daarbij ook kijken naar de andere uitdagingen van de energietransitie: wij willen investeren in energieopslag.

Bekijk ook ons verkiezingsprogramma: pagina 11.

Reageren? groenlinks@apeldoorn.nl

Author: Margien de Vries

Share This Post On